Κυριακή, 17 Ιουλίου 2016

Σιλλιώτικα ... 90 χρόνια μετά

Η μητέρα ξυπνάει την μακαρίως κοιμώμενη κόρη της, ανησυχώντας για την επίσκεψη των πεθερικών, πως και πότε και τι θα μαγειρέψουν, κλπ ... αλλά τα πεθερικά μένουν τελικά πολύ ευχαριστημένα και εντυπωσιασμένα από την υπέροχη νύφη τους: μία απόλυτα ανθρώπινη και χιουμοριστική ιστοριούλα στα Σιλλιώτικα που συνέθεσε και παρουσίασε ο γεννημένος στην Σύλλη το 1920 Αντώνης Εκμεκτζόγλου, με την ευκαιρία της ομιλίας του Α. Καραθανάση Καππαδοκίας Εγκώμιον και του προηγηθέντος μεσημεριανού μεζέ της Ένωσης Συλλαίων στην Θεσσαλονίκη στις 4-6-11 ... και που επίσης παρουσίασε στην κοπή της βασιλόπιτας στην Αθήνα στις 28-1-12. Παρακάτω παρατίθενται τα δύο μέρη της παρουσίασης, όπως μας τα παρέδωσε γραπτώς ο κ. Εκμεκτζόγλου (και στα Σιλλιώτικα και στα Νεοελληνικά), ενώ το βίντεο της δεύτερης παρουσίασης του υπάρχει εδώ.

Σημείωση (12-3-17): ο κ. Εκμεκτζόγλου απεβίωσε στις αρχές Μαρτίου 2017.

1ο μέρος: ΜΑΝΑ ΠΡΟΣ ΚΟΡΗ

- Κόρ, ακούμ' κοιμάσι; Νας κοιμάσι;

- Τσιό να ποίσου, μάνα;

- Τσιό να ποίσεις; Χάιτ, χάιντε, συ μπουνάισις κόρη μου. Σε νάρτει πεσερά σου, πεσερό σου. Μεσημέρι ρε σε φάγουσι; τσιό σε φάγουσι; σούκου ναϊρούμ' τσιό σε ποίσουμ. Κατέβασ' νιούγ γαβουρμά ποιείσ' ένα Μπουλγούρ Πιλαβού, νιούγα Σαρμά, νιούγα Γκιλίτζια, ένα Γιογουρτλού Τσιορμπά. 

- Πεσερό σου ρε σε πιεί ρακού; Κατέβασ' νιούγ γιαγλού μπαστουρμά, νιούγου σουτζούχ, νιούγ τζιρί, ρέκα αυγά. Χάιντε, αψά-αψά!

Γω σε ποίσου ντολάν-ντολάν,σε ποίσου ισλί, σε ζυμώσου ψωμί.

Αμάν Παναγιά μου, πότ' σε να νιούσ' ούλες αυτές οι ζουλιές; Σε να νιούμ ρεζίλι!

( - Κόρη μου, ακόμα κοιμάσαι; Γιατί κοιμάσαι;

- Τι να κάνω (ποιήσω) μάνα;

- Τι να κάνεις; Άντε, άντε, εσύ κόρη μου χάζεψες. Θα έρθει η πεθερά σου, ο πεθερός σου. Το μεσημέρι δεν θα φάνε; τι θα φάνε; Σήκω να δούμε τι θα κάνουμε. Κατέβασε λίγο καβουρμά να φτιάξεις ένα πιλάφι με πληγούρι, λίγα ντολμαδάκια με φύλλο, λίγα γιουβαρλάκια, μια γιαουρτόσουπα.

Ο πεθερός σου δεν θα πιει ρακί; κατέβασε λίγον ολόπαχο μπαστουρμά, λίγο σουτζούκι, λίγο τυρί, δέκα αυγά. Άντε, γρήγορα-γρήγορα!

Εγώ θα φτιάξω σαραγλί, θα φτιάξω τρίγωνα, θα ζυμώσω ψωμί.

Αμάν, Παναγιά μου, πότε θα γίνουν όλες αυτές οι δουλειές; Θα γίνουμε ρεζίλι!)


2ο μέρος: ΠΕΘΕΡΑ ΠΡΟΣ ΠΕΘΕΡΟ

- Ρόξασοι ο Σεός, γιούκσε τσις προσευχές μας και ο Γιορδάνης μας ήβρι καλιή νιούφη, νάχαλ τση σέλαμι. Χοσάσα, απ' καλό σπίτσι, βαβάς της, μάνα τσης, καλιοί αρτούπουροι, έμασαν τσην κόρην τους σεβασμό και ούλες τσι ζουλιές. Τα φάιματα, τα τατλού. Φίλησε τα χέρια μας, έσκε μας κολόνια. Σαΐρεν τα λαλώ Σάββα;

- Σαΐ, σαΐ. Άννα, ούσου, έρχοντι.

- Ούσουρα Μπάκμα, γαϊβέ νάχαλ τα σέλετι, σεκέρ νιούγου ή τατλού;

- Τατλού, τατλού. Να ζούσι τα σέρια σου.

( - Δόξα Σοι ο Θεός, άκουσε τις προσευχές μας και ο Ιορδάνης μας βρήκε καλή γυναίκα, όπως τη θέλαμε: όμορφη, από καλό σπίτι,ο πατέρας της, η μητέρα της, καλοί άνθρωποι, έμαθαν στην κόρη τους σεβασμό και όλες τις δουλειές. Τα φαγητά, τα γλυκά. Φίλησε τα χέρια μας, μας έβαλε κολόνια. Σωστά δεν τα λέω Σάββα;

- Σωστά, σωστά. Άννα σουτ! Έρχονται.

- Συγγνώμη, τον καφέ πώς τον θέλετε, με λίγη ζάχαρη ή γλυκό;

- Γλυκό, γλυκό. Γειά στα χέρια σου.)

[Antonis Ekmektzoglou, born in Sille in 1920, wrote and recited a simple, humorous two-part short story -- mother worried about cooking for their in-laws, daughter asleep initially, visitors are finally impressed by their bride -- in Sillean Greek, on the occasion of a Sillean Union presentation and gathering in Thessaloniki on 6/4/11; the same recitation was given on 1/28/12 in Athens and is available here.]